آلودگی هوای تهران|آلودگی هوا

Air Pollution

مقدمه:

طبق تحقیقات ، هر دقیقه تنفس در تهران برابر با ۹ نخ سیگار کشیدن است . به عقیده کارشناسان ، خطر بحران آلودگی هوای تهران کمتر از وقوع زلزله نيست . آلودگی هوا كه این روزها به یكی از اصلی ترین معضلات زندگی در شهرهای بزرگ تبدیل شده، مشكلی بغرنج است كه حل آن عزمی ملی می طلبد . امروزه هر فرد شهرنشین میداند كه آلودگی هوا زیان آور است اما مسأله مهمتر آن است كه چقدر زیان آور ؟

آمار بین المللی خسارات ناشی از آلودگی هوا نشان می دهد که بیماری های ناشی از آلودگی هوا چهارمین رتبه مرگ و میر را به خود اختصاص داده اند. به گزارش سازمان ملل متحد هر ساله ۳ میلیون نفر از مردم جهان به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند. فقط در فرانسه سالانه ۶ هزار نفر به علت آلودگی هوا می میرند. این نوع مرگ و میر بیش از ۴ برابر نرخ مرگ ناشی از ایدز، ۶/۲ برابر نرخ مرگ ناشی از سرطان خون و ۵/۱ برابر تلفات ناشی از تصادفات رانندگی برآورد شده است.

Air Pollution1

جمله سازمان جهانی بهداشت و موسسه حفاظت محیط زیست امریكا ارائه میشود. مهمترین آلاینده های هوا عبارتند از:

  • مونوكسید كربن (CO) : برای تعیین میزان آلودگی هوا ، مونوكسید كربن یكی از مهمترین گازهایی است كه در تعیین شاخص آلودگی هوا نقش اساسی دارد. این گاز با اینكه بدون رنگ و بو و طعم است اما خفه كننده و قابل اشتعال است و انتشار بیش از حد آن در یك محیط بسته حداقل باعث كاهش عملكرد جسمی و ذهنی افراد حاضر در آن مكان میشود.
  • ازن (O3 ) : ازن یكی دیگر از خطرناكترین اجزای آلودگی هوا ست. ازن از جنس اکسیژن است كه به جای دو اتم، سه اتم اكسیژن دارد. با اینكه ازن از رسیدن اشعه ماورای بنفش جلوگیری كرده و باعث ادامه زندگی در زمین شده است اما نزدیکی بیش از حد این گاز به موجودات، اثرات سمی و مهلكی به دنبال دارد.
  • دی اكسید گوگرد(۲SO ) : از دیگر آلایند های هوا دی اكسید گوگرد است كه از طریق سوخت ناشی از ذغال و نفت به خصوص در صنایع فلزی و کاغذ و نیروگاهها، در هوا انتشار مییابد.ذرات دی اكسید گوگرد به داخل لایه مخاطی تنفسی نفوذ و آن را سوراخ می كنند. این ذرات همچنین با آسیب به شش ها باعث ایجاد آسم میشوند.
  • دی اكسید نیتروژن(۲NO ) : از گازهای مهم در واکنش های جوی است و باعث ایجاد مه دود فتوشیمیایی می شود كه موجب سوزش در ریه ها و كاهش میزان مقاومت سیستم تنفسی در مقابل بیماری هایی مانند آنفلوآنزا شود. اثرات كوتاه مدت این گاز تاكنون ناشناخته مانده است اما مواجهه با غلظت های بالاتر آن ، می تواند باعث بیماری شدید تنفسی در كودكان شود. اكسیدهای نیتروژن هسته اولیه تشكیل ازن و باران های اسیدی هستند و ممكن است بر اکو سیستم های آبی و گیاهی اثرات منفی بر جا بگذارد.

Air Pollution 2

آلودگی هوای تهران و پیامدهای گسترده آن:

آلودگی هوا چندین سال است که به یكی از اصلی ترین مشکلات زندگی در شهر تهران تبدیل شده است . تحقیقات انجام شده توسط شرکت کنترل کیفیت هوا و وزارت بهداشت و درمان نیز حاکی است میزان این آلاینده ها در شهر تهران ۸/۲ برابر استاندارد جهانی است . نخستین زنگ خطر جدی درباره آلودگی هوای تهران در سال ۱۳۷۴ به صدا درآمد و  درآن  نزدیک به یکصد نفر از مدرسان و کارشناسان در پی یک نشست ، متنی موسوم به بیانیه “هوای تهران ۷۴” منتشر کردند که در آن برای نخستین بار از آلودگی هوای تهران به عنوان یک “بحران ملی” که راه مقابله با آن “عزم ملی” است ، نام برده شد . این بیانیه عمدتا بر عوامل عمده نگران کننده بیماریهایی همچون افسردگی، اضطراب و انواع ناراحتی های تنفسی در تهران،اشاره دارد.  این پدیده را باید از جمله عوامل قابل توجه مرگ و میر در تهران به شمار آورد . آلودگی هوا در تهران در موارد متعدد به حدی رسیده است که مقامات محیط زیست و مقامات بهداشتی کشور وضعیت آلودگی هوا را خطرناک اعلام کرده و خروج از منزل را برای مردم خطرناک اعلام کردند و به دلیل آلودگی هوا، مهدهای کودک و مدارس و مراکز آموزش عالی تهران تعطیل شده اند.

در برخی روزهای سال آلودگی هوا ناشی از سوخت فسیلی خودروها در ایران، به خصوص در شهر تهران در وضعیت بحرانی و خطرناکی به سر می برد. گاز سمی ازن در ایجاد بیماری هایی از قبیل سرطان ها و بیماری های قلبی-عروقی نقش دارد. بررسی های اولیه نشان می دهد که روزهای گرم سال در شهر تهران دشواری های تنفسی و آسیب دستگاه تنفسی شهروندان دیده می شود. سرفه، سوزش چشم و تنگی نفس در سالمندان و کودکان از آثار این گاز خطرناک است. خشکی درختان و خزان زود رس گیاهان از عوامل این گاز خطرناک است.

Air Pollution3

توصیه ها:

مجموعه عوامل فوق نشان می دهد که وضعیت آلودگی هوا در وضعیت نامطلوبی قرار دارد وهمواره وخیم تر می شود. براي حل معضل آلودگي هوا راهکارهاي متعددي وجود دارد که مي تواند مورد توجه قرار گيرد.

از جمله مي توان به تجربيات کشورهاي ديگر جهت کاهش آلودگي هوا ، تقويت بخشهاي علمي و اجراي تحقيقات کاربردي ، آموزش و توسعه فرهنگ محیط زيست در جامعه جهت افزايش مشارکت براي کاهش آلودگي هوا ، تقويت بخش هاي غيردولتي جهت اجراي مسوليت هاي کاهش آلودگي هوا ، گسترش و بهبود سيستم حمل و نقل عمومي تلفيقي، گسترش وسایل نقلیه عمومی به ویژه مترو و فرهنگسازی برای استفاده از این وسایل و الزام خودروسازها به پیروی از استانداردهای روز ، مديريت يکپارچه پايش و فعاليت ها توسط مراجع ذي صلاح ، مديريت ترافيک و توسعه فرهنگ صحيح رانندگي ، منطقي کردن قيمت حامل هاي انرژي ، ايجاد و توسعه زير ساخت ها به خصوص سيستم هاي الکترونيک شهري ، استفاده از سياست هاي تشويقي مانند تشکيل صندوق محيط زيست براي کمک به کاهش آلودگي هوا ، استفاده از سياست هاي بازدارنده مانند برخورد با توليد و توزيع کنندگان حامل هاي انرژي با کيفيت پايين اشاره کرد .